İçeriğe geç

Navlun Teklifi Nasıl Okunur? Yan Masraflar ve Forwarder

İthalat ve Tedarik

Navlun Teklifi Nasıl Okunur? Yan Masraflar ve Forwarder
Yayınlanma: 
İthalat ve Tedarik
dış ticaret ithalat lojistik navlun sevkiyat

Navlun teklifi tek bir rakam değildir. Asıl taşıma bedeli, çıkış ülkesindeki yerel masraflar ve varış ülkesindeki yerel masraflar olmak üzere en az üç bloktan oluşur; teklifi okumak bu blokları ayırmakla başlar. İki teklifi karşılaştırmanın tek doğru yolu da üçünü aynı teslim şekli ve aynı varış noktası için yan yana yazdırmaktır. Aksi hâlde yazışmada ucuz görünen teklif, mal depoya girdiğinde ödenen toplamda pahalı çıkar.

Teklifin üç bloğu

Birinci blok asıl taşıma bedelidir. Deniz yolunda tam konteynerde konteyner başına, parsiyel yükte hacim ya da ağırlıktan hangisi büyükse onun üzerinden verilir; hava yolunda yine ağırlık esasına göre kurulur. Bu blok teklifin en çok pazarlık yapılan ama toplam içinde tek başına belirleyici olmayan kısmıdır.

İkinci blok çıkış masraflarıdır: fabrikadan limana ya da konsolidasyon deposuna çekme, yükün depoda birleştirilmesi, taşıma senedinin düzenlenmesi, terminal elleçleme ve çıkış ülkesindeki beyan hizmeti. Üçüncü blok varış masraflarıdır: terminal elleçleme, ordino ve teslim emri işlemleri, liman içi hareketler, gümrük müşavirliği hizmet bedeli ve limandan deponuza iç nakliye. Vergiler bu üç bloğun hiçbirinde yer almaz; onlar beyan üzerinden ayrıca doğar ve forwarder teklifinin konusu değildir.

  • Asıl taşıma: hangi birim üzerinden verildiği yazılı olmalı (konteyner, hacim, ağırlık).
  • Çıkış yerel masrafları: fabrikadan hangi noktaya kadarını kapsadığı tek cümleyle sorulur.
  • Varış yerel masrafları: teklif limanda mı bitiyor, deponuzda mı bitiyor?
  • Yakıt ve kur bileşenleri: taşıma bedeline dahil mi, ayrı satır olarak mı eklenecek?
  • Sigorta: teklifte var mı, yoksa teslim şekli gereği size mi ait? Bu ayrım Incoterms ile belirlenir.

Teslim şekli bu üç bloğun hangisinin satıcıya, hangisinin size ait olduğunu belirlediği için teklifi okumadan önce teslim şeklinin netleşmesi gerekir; ayrıntısı EXW, FOB, CIF teslim şekli yazısında duruyor.

Bir ayrıntı daha önemlidir: teklifteki para birimi ve hangi kurdan çevrileceği. Asıl taşıma bedeli bir para biriminde, varış masrafları başka bir para biriminde verildiğinde toplam, ödeme gününe kadar sabit kalmaz. Teklifi okurken her bloğun para birimini yanına yazın; aynı güzergâh için gelen iki teklif farklı para biriminde olduğunda karşılaştırma yapmadan önce ikisini tek para birimine çevirmek gerekir.

Teklif dışında kalan kalemler

Teklifte görünmeyen ama ödenen kalemler, ithalatçının bütçeyi kaçırdığı yerdir. Bunların çoğu olağan değil, koşullu masraflardır: olay çıkarsa doğar, çıkmazsa doğmaz. Forwarder bunları yazmaz çünkü tutarını baştan bilemez; sizin işiniz hangilerinin mümkün olduğunu bilmek ve tetikleyicisini sormaktır.

  • Yükün limanda ya da konteynerin elinizde fazla kalmasından doğan bekleme bedelleri. Serbest sürenin nereden başladığı ayrı bir konudur; demuraj ve ardiye yazısında ayrıca anlatıldı.
  • Gümrükte fiziki muayene, numune alma, laboratuvar tahlili çıkarsa doğan elleçleme ve bekleme.
  • Konteynerin boşaltılacağı yerde rampa yoksa doğan ek boşaltma hizmeti.
  • Etiket eksikse varışta yapılan etiketleme ve yeniden paketleme işçiliği.
  • Antrepoya alma kararı verilirse doğan depolama ve giriş-çıkış işlemleri.

İki teklifi aynı satıra getiren tablo

Farklı forwarder teklifleri farklı sırada ve farklı gruplamayla gelir. Teklifleri karşılaştırmak için tek bir boş tablo tutun ve her teklifi aynı satırlara dağıtın. Boş kalan hücre, eksik fiyat değil; sorulmamış soru demektir.

SatırTeklifte nasıl aranırDikkat edilecek
Asıl taşımaBirim ve güzergâh yazılı mı?Aktarmalı mı, direkt mi; süre farkı buradan gelir
Çıkış masraflarıHangi noktadan başlıyor?Fabrika çekişi dahil mi, ayrı mı
Varış masraflarıTeklif nerede bitiyor?Limanda biten teklif ile kapıya kadar olan teklif aynı değildir
Serbest süreKaç gün yazılı mı?Yazılı değilse teklif karşılaştırılamaz
Gümrük hizmetiMüşavirlik ayrı satır mı?Beyan vergileri bu satırın içinde olmaz
GeçerlilikTeklif ne zamana kadar geçerli?Yükleme tarihi geçerlilik dışına kayarsa fiyat yenilenir

Forwarder seçerken sorulacak sorular

Fiyat, forwarder seçiminde tek ölçüt değil; aynı güzergâhta birbirine yakın teklifler arasındaki gerçek ayrım, sorun çıktığında kimin haber verdiğidir. Yük yola çıktıktan sonra iletişim kesilen bir hizmet sağlayıcıyla çalışmak, kazandığınız farkı ilk gecikmede geri verir. Şu altı soru teklif aşamasında sorulur:

  • Bu güzergâhta kendi acenteniz mi var, muhabir mi kullanıyorsunuz?
  • Yük yüklendikten sonra bilgilendirmeyi kim yapıyor, hangi sıklıkla?
  • Serbest süre kaç gün ve hangi olayla başlıyor?
  • Varışta eksik belge çıkarsa süreci kim takip eder?
  • Parsiyel yükte benim kolilerim hangi depoda birleşiyor?
  • Aynı güzergâhta bizim ürün grubunu daha önce taşıdınız mı?

Son soru özellikle elektronik üründe önemlidir. Pil taşıyan cihazlar, hacimli ama hafif aksesuarlar ve kırılgan ekranlar farklı paketleme ve kabul koşulları getirir; bu ürün gruplarını daha önce taşımış bir hizmet sağlayıcı, kısıtları siz sormadan söyler. Hiç taşımamış olan ise kısıtı limanda keşfeder ve maliyeti siz ödersiniz.

Kısa kontrol listesi

  1. Teklifi üç bloğa ayırın; blok başlıkları eksikse teklif tamamlanmamıştır.
  2. Teklifin nerede bittiğini yazın: liman mı, depo kapısı mı.
  3. Serbest süreyi ve geçerlilik tarihini teklifin üstüne not edin.
  4. Koşullu masrafların tetikleyicisini sorun; tutarını değil, hangi durumda doğacağını isteyin.
  5. Karşılaştırmayı kendi tablonuzda yapın, gelen tekliflerin kendi sırasında yapmayın.

KAV Elektronik kendi ithalat sevkiyatlarını bu düzende planlar; aynı lojistik ve depo ağını ithalat ile ihracatı hizmet olarak alan firmalar için de kullanır.

Blog'a Geri Dön

Bu yazıyla ilgili sık sorulan sorular

Navlun teklifinde vergiler var mıdır?

Hayır. Forwarder teklifi taşıma ve hizmet bedellerini kapsar; gümrük vergileri beyan üzerinden ayrıca doğar. Vergi yükü ürünün tarife sınıflandırmasına ve beyan edilen kıymete bağlıdır, teklifin konusu değildir.

Parsiyel yükte navlun neye göre hesaplanır?

Parsiyel yükte hacim ve ağırlıktan hangisi büyükse o esas alınır. Bu yüzden hafif ama hacimli kolilerde ödeme hacim üzerinden çıkar; koli ölçülerini küçültmek navlunu doğrudan etkiler.

Teklif limanda mı bitiyor nasıl anlarım?

Teklifin son satırında varış noktası yazılıdır. Liman adı yazıyorsa iç nakliye ve teslim işlemleri sizin tarafınızdadır; depo adresiniz yazıyorsa kapıya kadar olan masraflar dahildir. Yazılı değilse mutlaka sorulur.

Aynı güzergâhta iki teklif arasındaki büyük fark neyi gösterir?

Genellikle kapsam farkını gösterir: biri varış masraflarını içerirken diğeri içermiyordur, ya da biri aktarmalı bir hat kullanıyordur. Farkı pazarlık payı sanmadan önce iki teklifin blokları eşlenir.

Forwarder ile gümrük müşaviri aynı kişi olabilir mi?

Aynı firma iki hizmeti birlikte verebilir ama roller ayrıdır. Forwarder taşımayı organize eder, müşavir beyanı hazırlar ve gümrük işlemini yürütür. Tek faturada gelse bile iki hizmetin bedeli teklifte ayrı satır olarak görünmelidir.