İçeriğe geç

Stok Kaydı ile Depo Sayımı Neden Uyuşmaz? 7 Neden

İthalat ve Tedarik

Stok Kaydı ile Depo Sayımı Neden Uyuşmaz? 7 Neden
Yayınlanma: 
İthalat ve Tedarik
depo sayım stok kodu stok planlama

Stok kaydı ile depo sayımının uyuşmamasının nedeni neredeyse hiçbir zaman tek bir kayıp değildir; kaydın malın hareketinden geç ya da eksik tutulmasıdır. Fark, bir hırsızlık göstergesi olmaktan çok süreçteki bir boşluğun göstergesidir ve o boşluk bulunmadan sayım tekrarlamak farkı kapatmaz.

İthalatçı ve distribütör deposunda bu fark ayrıca pahalıdır: satılabilir görünen ama rafta olmayan adet bayiye taahhüt edilir, taahhüt tutulamaz; rafta olup sistemde görünmeyen adet ise gereksiz sipariş açtırır ve yeniden sipariş noktası hesabını bozar.

Farkın yedi tipik nedeni

  1. Hareket kaydı gecikmesi. Mal rafa alınmış ama giriş kaydı akşam girilmiş; gün içinde yapılan her sorgu yanlış sonuç verir.
  2. Birim karışması. Bir yerde koli, başka yerde adet girilmiştir. Koli içi adedin sistemde yanlış tanımlı olması tek başına en büyük sapmayı üretir.
  3. Benzer model karışması. Aynı ürünün iki versiyonu ya da iki renk kodu birbirinin yerine toplanmıştır; toplam doğru, kalemler yanlıştır.
  4. İade ve değişim akışı. Bayiden dönen ürün rafa konmuş ama sisteme girilmemiş ya da arızalı olduğu hâlde satılabilir stoğa alınmıştır.
  5. Numune, demo ve fuar çıkışı. Kayıtsız çıkan numune, en sık rastlanan ve en kolay düzeltilen nedendir.
  6. Kayıtsız hasar ve ayıklama. Ezik koli ya da bozuk ürün kenara ayrılmış, hurda ya da serviste beklemekte, ama kayıtta satılabilir görünmektedir.
  7. Rezerve ve sevk arası boşluk. Sipariş için ayrılan mal fiziken rafta durur; rezerve kaydı tutulmuyorsa aynı mal iki siparişe söz verilir.

Yedi nedenin altısı kayıt disiplini, biri fiziksel karışmadır. Yani çözüm büyük ölçüde depo içi düzen değil, hareketin kaydıyla aynı anda olmasını sağlamaktır.

Nedenlerin ağırlığı depo büyüklüğüne göre de değişir. Tek depolu bir ithalatçıda genellikle numune çıkışı ve iade kuyruğu öne çıkar; bayi kanalına günlük sevk yapan bir yapıda ise rezerve ile sevk arasındaki boşluk ve benzer model karışması baskın hâle gelir. Bu yüzden fark raporu her dönem aynı kalemleri gösteriyorsa sorunun kaynağı sayımda değil, o deponun en yoğun hareket noktasındadır.

Farkı işaretinden tanımak

Sayım farkının yönü ve dağılımı nedeni daraltır. Aşağıdaki tablo, fark raporuna bakarken ilk olarak nereye gidileceğini söyler:

Farkın görünüşüMuhtemel nedenİlk kontrol
Tek kalemde koli katı kadar farkBirim ya da koli içi adet tanımıÜrün kartındaki koli içi adet
İki benzer modelde ters yönlü farkModel karışmasıRaf yerleşimi ve etiket okunurluğu
Sistemde fazla, rafta yokKayıtsız çıkış: numune, hasar, iadeNumune ve hurda kayıt defteri
Rafta fazla, sistemde yokGiriş kaydı eksik ya da iade girilmemişSon gelen parti ve iade kuyruğu
Dağınık, küçük ve çok kalemdeSayım hatası ya da sayım anında hareketSayım sırasında sevkin durdurulması

Sayım nasıl kurulur

Yılda bir yapılan tam sayım muhasebe için gerekli olsa da operasyon için geç kalır: fark bulunduğunda nedeni hatırlayan kimse kalmamıştır. İthalatçı deposunda işe yarayan düzen, tam sayımı yerinde bırakıp üstüne sürekli sayım eklemektir: her gün ya da her hafta sınırlı sayıda kalem sayılır, böylece fark küçükken ve nedeni hâlâ izlenebilirken yakalanır.

  • Hızlı hareket eden kalemler sık, yavaş hareket edenler seyrek sayılır.
  • Sayım anında o kalemin giriş ve çıkışı durdurulur; aksi hâlde sayım kendi farkını üretir.
  • Sayan kişi sistemdeki adedi görmez; gördüğü anda sayım doğrulamaya dönüşür ve fark gizlenir.
  • Fark bulunan kalem düzeltilmeden önce ikinci kez, tercihen başka biri tarafından sayılır.
  • Her fark kaydında neden alanı doldurulur; neden alanı boş kalan düzeltme bir sonraki farkı garantiler.

Sayımın ürün kartlarına ve kodlamaya yaslandığını da unutmamak gerekir. Aynı ürünün iki kodla açılmış olması ya da koli içi adedin sistemde yanlış tanımlı olması sayımdan önce çözülür; barkod ve stok kodu düzeni bu yüzden sayım düzeninin önkoşuludur.

Fark bulunduğunda ne yapılır

Düzeltme kaydı atmak işin son adımıdır, ilk adımı değil. Sıra şöyledir: farkı doğrula, nedeni bul, nedeni kaynağında kapat, sonra kaydı düzelt. Bu sıra bozulursa her sayım aynı kalemde aynı farkı tekrar üretir ve kayıt güvenilirliği zamanla tamamen biter.

  1. İkinci sayımla farkı doğrula; sayım hatası ile gerçek fark ayrılır.
  2. Son hareketleri geriye doğru tara: giriş, iade, numune, sevk, hurda.
  3. Nedeni süreçte kapat: kayıt anını hareket anına yaklaştır ya da eksik olan kayıt adımını zorunlu hâle getir.
  4. Düzeltme kaydını nedenle birlikte gir.
  5. Aynı kalemi kısa bir süre sonra tekrar sayım listesine al; düzeltmenin tuttuğu böyle görülür.

Kısa kontrol listesi

  • Koli içi adet ve birim tanımı her ürün kartında doğru.
  • Numune, demo, hasar ve iade için ayrı kayıt yolu var ve zorunlu.
  • Rezerve edilen mal kayıtta rezerve görünüyor, satılabilir stokta değil.
  • Sürekli sayım listesi hareket hızına göre kurulmuş.
  • Sayan kişi sistemdeki adedi görmüyor, fark kayıtlarında neden alanı dolu.

Stok kaydının güvenilirliği bayiye verilen sözün güvenilirliğidir. KAV Elektronik ithal ettiği ürünleri bayi ve kurumsal kanala sevk ederken stok hareketini bu düzen üzerinden takip eder.

Blog'a Geri Dön

Bu yazıyla ilgili sık sorulan sorular

Sayım farkı her zaman kayıp mı demektir?

Hayır. Farkların büyük bölümü kayıt gecikmesi, birim karışması, kayıtsız numune çıkışı ya da girilmemiş iade kaynaklıdır. Kayıp ihtimali ancak kayıt kaynaklı nedenler elendikten sonra değerlendirilir.

Sürekli sayım ile tam sayım arasındaki fark ne?

Tam sayımda depo bir kerede baştan sona sayılır ve genellikle operasyon durur. Sürekli sayımda her gün ya da hafta sınırlı sayıda kalem sayılır; fark küçükken ve nedeni izlenebilirken yakalanır. İkisi birbirinin yerine değil, üst üste kullanılır.

Sayan kişiye sistemdeki adet neden gösterilmez?

Adet görünürse sayım doğrulamaya dönüşür ve sayan kişi beklediği sayıyı bulma eğilimine girer. Kör sayımda fark olduğu gibi ortaya çıkar. Fark çıkan kalem, düzeltmeden önce tercihen başka biri tarafından ikinci kez sayılır.

Hangi kalemler daha sık sayılmalı?

Hareketi hızlı olan, birden fazla kanala sevk edilen ve benzer modelleriyle karışma ihtimali yüksek kalemler sık sayılır. Yavaş hareket eden kalemler daha seyrek listeye alınır, böylece sayım yükü operasyonu durdurmaz.