İçeriğe geç

İthalat Deposu Nasıl Kurulur? Raf Adresi ve FIFO

İthalat ve Tedarik

İthalat Deposu Nasıl Kurulur? Raf Adresi ve FIFO
Yayınlanma: 
İthalat ve Tedarik
depo ithalat lojistik stok planlama

İthalat deposu, rafların dizilişiyle değil adresleme şemasıyla kurulur: her gözün tek bir adı, her ürünün tanımlı bir adresi ve her partinin bir sırası olur. Bu üç şey oturduğunda toplama hızlanır, FIFO yani önce gireni önce çıkarma kuralı kendiliğinden işler. Yerleşimi kâğıt üzerinde kurmadan raf dikmek, ilk büyük konteynerden sonra depoyu yeniden kurmak anlamına gelir.

Alanları ayırmak: akış tek yönlü olsun

Depoyu dört alana bölmek, elektronik üründe hem hasarı hem karışıklığı azaltır. Birinci alan boşaltma ve bekleme alanıdır; konteynerden çıkan koliler burada palet üstünde kalır. İkinci alan rafa yerleştirmeyi bekleyen, kaydı açılmış ürün alanıdır. Üçüncüsü asıl raf alanıdır. Dördüncüsü ise sevkiyat hazırlık alanı: bayiye ya da kurumsal alıcıya çıkacak koliler burada toplanır.

Alanların sırası, malın deponun içinde tek yönde ilerlemesini sağlar. Giriş ile çıkış aynı kapıdan oluyorsa, yoğun günlerde gelen konteyner ile çıkan sevkiyat aynı alanı paylaşır ve iki yük birbirine karışır. Giriş ile çıkışı ayırmak, çoğu küçük deponun yapabileceği en düşük maliyetli iyileştirmedir.

Adresleme şeması: koridor, raf, kat, göz

Adres dört parçadan kurulur ve her parça sabit uzunlukta yazılır. Böylece adres sıralanabilir, etikete basılabilir ve telefon üzerinden hatasız okunabilir.

ParçaNe anlatırYazım
KoridorDepodaki geçiş sırasıHarf: A, B, C
RafKoridor boyunca kaçıncı modülİki hane: 01, 02
KatYerden yukarı seviyeTek hane: 1 en alt
GözKat içindeki bölmeTek hane ya da harf

Bu şemada A-03-2-B gibi bir adres tek bir fiziksel bölmeyi gösterir. Adresleri ürün adıyla değil konumla kurmak önemlidir: ürün değişir, konum kalır. Raf etiketi gözün üstüne, okunabilir yüksekliğe ve mümkünse barkodlu olarak yapıştırılır; böylece el terminali ya da telefonla okuma mümkün olur.

Hangi ürünün hangi adrese ait olduğu stok kartında tutulur. Bir ürün için birden çok adres gerekiyorsa, bir adres ana adres olarak işaretlenir ve toplama her zaman oradan yapılır.

FIFO neden elektronikte zorunludur?

Elektronik ürün raf ömrü olan bir maldır. İçinde batarya bulunan cihaz beklerken şarj seviyesi düşer, ambalaj nemden etkilenir, kutudaki belge ve kablo seti zamanla değişir, cihazın yazılım sürümü yenilenir. Yeni gelen partiyi öne koymak kısa vadede kolaydır ama eski partiyi dibe gömer; o parti aylar sonra çıktığında satış sonrası tarafta sorun üretir.

FIFO'yu işletmenin iki pratik yolu var. Çift taraflı raf kullanıyorsanız dolum bir taraftan, toplama diğer taraftan yapılır; sıra fiziken korunur. Tek taraflı rafta ise partinin giriş sırası etiketle yazılır ve toplama listesi eski partiyi önce gösterir. İkincisi disiplin ister; bu yüzden hızlı dönen ürünlerde çift taraflı düzen tercih edilir.

Hızlı dönen ürün nereye konur?

  • Sık çıkan ürünler sevkiyat alanına en yakın koridora ve el yüksekliğindeki kata konur.
  • Ağır koliler en alt kata alınır; bel yüksekliği üstüne ağır koli konmaz.
  • Yavaş dönen ve yedek parça kalemleri üst katlara ve uzak koridorlara çekilir.
  • Kırılgan ve küçük kalemler kapalı gözde ya da kutulu bölmede durur, açık rafta kaybolur.
  • Yeni modelin ilk partisi ayrı bir adrese alınır; eski modelle aynı göze karışmaz.

Yerleşimi yılda bir gözden geçirmek gerekir, çünkü hangi ürünün hızlı döndüğü portföyle birlikte değişir. Dönme hızı düşen bir kalem en iyi adresi tutuyorsa, toplama güzergâhı her gün biraz daha uzar.

Toplama güzergâhı ve sayıma hazırlık

Toplama listesi adres sırasına göre dizildiğinde personel depoyu bir kez dolaşır. Liste ürün adına göre dizilirse aynı koridora günde birkaç kez gidilir. Adresleme şemasının en görünür faydası budur: liste sıralanabilir hâle gelir.

Adresli depo, sayımı da bölünebilir yapar. Tüm depoyu bir günde saymak yerine koridor koridor sayım yapılabilir; böylece operasyon durmaz. Stok kaydıyla karşılaştırma yaparken farkın hangi koridorda doğduğunu görmek, nedenini bulmayı da kolaylaştırır.

Konteyner geldiğinde yerleşim nasıl bozulur?

Depo yerleşimini bozan şey günlük iş değil, tek seferde gelen büyük partidir. Konteyner boşaltıldığında raf alanı yetmez, koliler koridora dizilir ve o gün kurulan geçici düzen kalıcı hâle gelir. Bunu önlemenin yolu, boşaltmayı yerleşim planıyla birlikte hazırlamaktır: hangi modelin hangi adrese gideceği sevkiyat belgesi elinize geçtiğinde bellidir, çünkü koli içi adet ve model dağılımı zaten yazılıdır.

Pratik düzen şöyle kurulur. Boşaltma alanında yalnızca o gün rafa kalkacak kadar koli bekletilir; gerisi palet üstünde, etiketi görünür hâlde bekleme alanında durur. Rafı dolu olan model için önceden bir ikinci adres açılır, koridora bırakılmaz. Geçici olarak koridora konan her koli için adres kaydı yine tutulur; kayıtsız bırakılan koli, haftalar sonra sayımda fark olarak geri döner.

Büyük parti gelen haftada sevkiyat da yoğunsa, iki işi aynı saate koymamak gerekir. Boşaltma sabah, toplama ve sevkiyat öğleden sonra yapıldığında aynı alan iki kez kullanılabilir.

Kısa kontrol listesi

  • Giriş, bekleme, raf ve sevkiyat alanlarını fiziken ayırın.
  • Adres şemasını sabit uzunlukta yazın ve her göze etiket yapıştırın.
  • Her ürün için bir ana adres tanımlayın, stok kartına işleyin.
  • Parti giriş sırasını koli üstünde görünür tutun.
  • Toplama listesini adres sırasına göre dizdirin.
  • Yerleşimi yılda bir, portföy değiştiğinde yeniden gözden geçirin.

KAV Elektronik ithal ettiği ürünleri kendi deposundan bayi ve kurumsal alıcıya sevk eder; buradaki düzen de aynı mantıkla kurulmuştur.

Blog'a Geri Dön

Bu yazıyla ilgili sık sorulan sorular

Küçük bir depoda adresleme zahmete değer mi?

Model sayısı arttıkça değer. Birkaç kalemle çalışan bir depoda herkes ürünün yerini bilir; otuz kalemden sonra bilgi kişiye bağlı hâle gelir ve izinli bir personel operasyonu durdurur. Adres etiketi düşük maliyetli, kalıcı bir çözümdür.

FIFO ile parti takibi aynı şey mi?

Aynı değil, birbirini tamamlar. FIFO hangi partinin önce çıkacağını belirleyen bir çıkış kuralıdır; parti takibi ise hangi ürünün hangi partiden geldiğini kaydeden bir izleme düzenidir. Parti kaydı tutulmadan FIFO'nun işlediğini kanıtlamak zor olur.

Bir ürün birden çok adreste durabilir mi?

Durabilir, ancak biri ana adres olarak işaretlenir ve toplama oradan yapılır. Diğer adres yedek stok alanı olarak kullanılır ve ana adres boşaldığında ondan beslenir. Kural yazılı olmazsa aynı ürün farklı adreslerde unutulur.

Raf etiketinde ne yazması gerekir?

En az adresin kendisi ve okunabilir bir barkod. Ürün adı etikete yazılırsa, ürün değiştiğinde etiket de değişmek zorunda kalır ve eski bilgi rafta kalır. Adres konumu anlatır, ürün bilgisi stok kartında durur.